Światowy rynek mody to branża o wartości ok. 1,8 bln dolarów. Kluczowe segmenty to odzież, obuwie i dodatki. Geograficznie największe przychody generuje rynek północnoamerykański, następnie region Azji i Pacyfiku oraz Europa. Łączny poziom zatrudnienia w całym łańcuchu wartości od projektu, poprzez produkcję i handel detaliczny przekracza 400 mln osób, głównie kobiet. To ponad 10% zatrudnionych na świecie pracowników.
Sektor zmaga się jednak ze słabym wzrostem, który w 2025 roku wyniósł 1-3% w zależności od geografii i w 2026 roku ma być podobnie – wynika z analizy firmy konsultingowej McKinsey.
To mniej niż dynamika światowego PKB, która jest prognozowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy na 3,3%. Branży nie pomaga globalna niestabilność polityczno-ekonomiczna, zachwiane łańcuchy dostaw i rosnące stawki celne (w 2025 roku wzrosły do 36%). Odzież i obuwie są więc droższe, co pogarsza i tak już nie najlepsze nastroje konsumentów na wielu rynkach. Ponad 70% zarządzających w branży uznaje zakłócenia w handlu i wahania wysokości stawek celnych za kluczowe czynniki, które będą na nią oddziaływać w tym roku.
O tym, jak narzędzia cyfrowe coraz częściej wspierają pracę projektantów mody i czy da się stworzyć jakościową kolekcję z wykorzystaniem sztucznej inteligencji niedawno rozmawiała na łamach HomoDigital Sylwia Błach z Mariką Kołonowicz, finalistką prestiżowego konkursu Designers PlaySustain w kategorii Digital 2 AI:
Czytaj też: AI w połączeniu z ekoprojektowaniem to moda przyszłości! – wywiad o digital fashion
Moda i AI – obiecująca technologia
Według portalu Business of Fashion, generatywna sztuczna inteligencja (GAI) stała się strategicznym priorytetem dla 73% dyrektorów firm modowych, a 28% z nich przetestowało ją w procesach projektowania i rozwoju produktów. Z kolei McKinsey szacuje, że GAI może zwiększyć zyski branży odzieżowej, modowej i luksusowej o 275 miliardów dolarów w ciągu najbliższych trzech do pięciu lat. Rośnie jednocześnie rynek narzędzi i dedykowanego modzie oprogramowania AI. W 2025 roku był on wart nieco ponad 3 mld dolarów. Zdaniem Precedence Research, w 2034 roku rynek z sektora moda i AI przekroczy 60 mld dolarów.
Ponad 90% badanych podmiotów z branży mody deklaruje zwiększenie inwestycji w GAI, ale tylko 1% podmiotów uważa, że obecne jej wdrożenia są „dojrzałe”. Badania McKinsey pokazują, że technologia wygeneruje największą wartość w obszarze projektowania i produkcji. Potwierdza to również badanie BCG, które pokazuje, że wykorzystanie sztucznej inteligencji do kreatywnych innowacji przyniosło około 40% lepsze rezultaty niż wyniki w kontrolnej grupie podmiotów, które z niej nie korzystały.
Globalni gracze z branży mody i dóbr luksusowych robią postępy we wdrażaniu automatyzacji z wykorzystaniem GAI w wybranych funkcjach w zakresie rutynowych zadań. Ponad 35% kadry kierowniczej deklaruje już korzystanie z niej w takich obszarach jak internetowa obsługa klienta, kreowanie wizerunku, copywriting, wyszukiwanie klientów czy odkrywanie i personalizacja produktów. Automatyzacja z pomocą GAI może przynieść ogromny wzrost produktywności firmom z branży mody szczególnie w działach marketingu i sprzedaży.
Identyfikowanie trendów w branży moda i AI
Sztuczna inteligencja jednak może być stosowana praktycznie na każdym etapie łańcucha wartości branży modowej. Zaczyna się już od etapu przewidywania trendów w modzie. Choć z opiniami klientów i trendsetterów trzeba się wciąż liczyć, to technologie cyfrowe mają coraz większe znaczenie, a platformy takie jak TikTok, Instagram czy Pinterest na nowo definiują sposób rozprzestrzeniania się trendów.
Według raportu firmy Launchmetrics, ponad 40% konsumentów na świecie kupiło odzież i akcesoria co najmniej trzy razy za pośrednictwem mediów społecznościowych w 2024 roku. Analizując ogromne zbiory danych – od rozmów w mediach społecznościowych i trendów w wyszukiwarkach, po nagrania z wybiegów i dane ze sklepów – sztuczna inteligencja może szybciej odkrywać nowe style, preferowane kolory i materiały. Pozwala to markom modowym podejmować świadome decyzje projektowe, ograniczać domysły i minimalizować niesprzedane zapasy.
Heuritech, francuska platforma do analizy modowych trendów oparta na sztucznej inteligencji, poinformowała o prawidłowych prognozach dotyczących wzorów w kropki, sandałów na płaskiej podeszwie, a nawet gwałtownego wzrostu popularności koloru żółtego, a więc trendów, które później pojawiły się na wybiegach.
Dzięki globalnej analizie rynku i możliwościom szybkiego pozyskiwania materiałów, marki modowe mogą precyzyjniej dostosowywać produkcję do prognozowanych trendów i dostarczać nowe kolekcje szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. W tym celu AI wykorzystują też giganci handlu detalicznego jak Walmart, który analizując dane o preferencjach klientów prognozuje trendy popytu na odzież, dzięki czemu skrócił czas produkcji w niektórych asortymentach nawet o 18 tygodni.
- AI ma zastosowanie na każdym etapie łańcucha wartości;
- Wykorzystanie AI w modzie zaczyna się od przewidywania trendów;
- Coraz większe znaczenie w zakupach modowych mają platformy mediów społecznościowych;
- Analiza potrzeb za pomocą AI przyspiesza i ułatwia produkcję.
Inteligentny marketing modowy
Jakie zmiany AI przyniosła w zakresie modowego marketingu? McKinsey twierdzi, że do 2030 roku około 22% zadań marketingowych może zostać zautomatyzowanych, szczególnie w opracowywaniu strategii, kreowaniu pomysłów na kampanie i tworzenia treści.
GAI umożliwi zespołom kreatywnym przejście od ręcznej produkcji do selekcjonowania i zarządzania materiałami generowanymi przez sztuczną inteligencję. Dotyczy to także sprzedawców. Platforma ecommerce Zalando wykorzystuje GAI, aby przyspieszyć tworzenie obrazów do swojej aplikacji i strony internetowej, skracając czas produkcji z sześciu – ośmiu tygodni do zaledwie trzech – czterech dni. W ten sposób spada znaczenie tradycyjnych sesji zdjęciowych.
Wirtualne przymierzalnie – AI i AR w parze
Domy mody i marki branży w coraz większym zakresie wykorzystują też sztuczną inteligencję, rozszerzoną rzeczywistość (AR) i modele mody oparte na głębokim uczeniu, aby kreować nowe doświadczenia klientów na platformach online.
To pozwala zbierać wiele danych i doskonalić projekty. Klienci mogą „przymierzać” ubrania cyfrowo, nie wychodząc z domu. To ma zwiększyć ich zaufanie, a jednocześnie znacznie ograniczyć skalę kosztownych dla branży, głównie logistyki, zwrotów zakupionych produktów.
Z cyfrowych modeli zamierza korzystać sieć H&M, od ponad dwóch lat podobne możliwości rozwija też gigant produkcji odzieży popularnej Levi Strauss, ale też luksusowa marka Burberry, która zaprezentowała między innymi immersyjne wirtualne przymierzalnie, które zapewniają klientom spersonalizowane doświadczenia.
Zrównoważona produkcja odzieży i butów? To możliwe?
Zmorą branży i podstawą do krytyki jej mało etycznych praktyk od lat jest nadprodukcja ubrań. Według danych Oxfam, 46 mld sztuk ubrań produkowanych co roku nigdy nie jest używanych, a to oznacza, że nawet 40% produkowanej odzieży na świecie trafia bezpośrednio na wysypiska lub jest palonych.
Czy AI może choć w części ograniczyć to zjawisko, przyczyniając się do bardziej zrównoważonych modeli produkcji, zakupów i używania produktów mody? Istotnym krokiem w tym kierunku jest monitorowanie etapów przetwarzania materiałów stosowanych w produkcji odzieży. Każdy etap od pierwotnego włókna tekstylnego po gotowy produkt, może być dzięki AI dokładnie dokumentowany, a więc zweryfikowany pod względem norm branżowych i wymogów środowiskowych.
W ten sposób powstaje cyfrowy paszport produktu (DPP), który zgodnie z wymogami UE w ciągu roku powinien obowiązywać podmioty z Unii (nie tylko w branży mody). Rozwiązanie takie ograniczyć może marnotrawstwo ubrań i przełoży się na wzrost zaufania konsumentów, szczególnie młodszych pokoleń.
Przykładem zrównoważonych i efektywnych biznesowo rozwiązań w produkcji odzieży jest kanadyjska firma Couth Studios. Marka wykorzystuje sztuczną inteligencję do generowania projektów, jednak zamiast tylko automatyzować pracę kreatywną, firma stworzyła system, który łączy projekty generowane przez AI, scrapowanie danych i głosowanie społeczności za pośrednictwem ankiet na Instagramie. Podejście to sprawia, że projekty będą produkowane tylko wtedy, gdy będzie na nie udokumentowane zapotrzebowanie.
- Bardzo dużo produktów z branży mody nie jest nigdy nosoznych;
- Zmorą branży mody jest marnotrawstwo i słabe normy ekologiczne;
- Konieczne są bradziej zrównoważone modele produkcji, zakupów i używania;
- Do czego służy wykorzystanie AI w mediach społecznościowych, na Instagramie?
- W czym dokładnie może pomóc AI, żeby branża mody była ekologiczna?
Zmiana roli projektantów i reskilling
Wbrew obawom, AI przynajmniej na razie nie zastąpi kluczowych dla branży projektantów. Działać będzie natomiast jako kreatywny partner w kreowaniu i kwestionowaniu pomysłów, testowaniu koncepcji przyśpieszając znacznie proces decyzyjny. AI ułatwi również wykorzystanie zgromadzonych historycznych danych projektowych, umożliwiając projektantom oderwanie się od powtarzalnych zadań i skupienie się na działaniach o wysokiej wartości dodanej. Branżę jednak czeka rewolucja, która pozwoli w pełni wykorzystać potencjał innowacji opartych na AI.
Lepsza współpraca między różnymi etapami projektowania i produkcji, wsparta AI, to będzie podstawa bardziej świadomego podejmowania decyzji. Na przykład zespoły projektowe korzystające ze sztucznej inteligencji mogą uzyskać dostęp do cen materiałów od preferowanych dostawców w czasie rzeczywistym. To umożliwi szybsze podejmowanie decyzji we współpracy z zespołami ds. zaopatrzenia i zakupów.
Uwolnienie takiego potencjału wymaga jednak zmian w kulturze organizacyjnej modowych marek -podkreśla w swojej analizie firma konsultingowa BCG. Uruchomienie potencjału AI w branży spowoduje też zmiany w zatrudnieniu. McKinsey twierdzi, że do końca dekady aż 30% czasu pracy pracowników zostanie zautomatyzowane, w związku z tym do 40% pracowników w krajach rozwiniętych będzie musiało przekwalifikować się lub zmienić stanowisko pracy.
Trendy te mogą zostać pogłębione w momencie rozpowszechnienia się agentywnej sztucznej inteligencji (Agentic AI) i wykorzystywania jej także przez klientów w zakupach online. To wymusi konieczność jeszcze większego zabiegania przez marki modowe o lojalność klientów niż ma to miejsce obecnie.
Źródło zdjęcia: FinancialVisual
0 komentarzy
